Triplets – drie woningen verenigd in één gebouw – zouden wel eens dé woonvorm van morgen kunnen blijken. Dankzij de specifieke architectuur is de privacy van de aparte units gegarandeerd; tegelijk kun je sommige kosten delen of vermijden. Bovendien biedt deze manier van wonen heel wat mogelijkheden op sociaal en architecturaal vlak.

  • Architect Govaert & Vanhoutte by ABS Bouwteam kijkwoning zijgevel triplet woning kangoeroewoning minimal windows aluminium ramen
  • Triplet appartementen in project Lightfalls te Melle

Hoe ziet de woning van de toekomst eruit? Naar aanleiding van het recente woonproject Light Falls in Melle liet ABS Bouwteam een studie uitvoeren om te onderzoeken aan welke uitdagingen de woning van morgen het hoofd moet bieden. En dat blijken er heel wat te zijn. Een eerste belangrijk punt: gronden en huizen worden steeds duurder – voor meer en meer gezinnen zelfs gewoon onbetaalbaar. Daarnaast raakt Vlaanderen stilaan volgebouwd, is er een schrijnend tekort aan groen en zoeken we koortsachtig naar manieren om ons energieverbruik in te dijken. Bovendien maken de traditionele verkavelingen het straatbeeld er niet bepaald fraaier op. Tot slot komen we in het Westen meer en meer terug van het grenzeloze individualisme en is het traditionele familiemodel versplinterd geraakt. Wie denkt aan een oplossing voor al die uitdagingen, ziet al snel het spookbeeld van de troosteloze betonnen stad met woonkazernes opdoemen. Toch hoeft het niet zover te komen. Er bestaan perfect haalbare manieren om aangenaam, sociaal en duurzaam te wonen zonder te moeten inboeten op levenskwaliteit. Een van die oplossingen, misschien wel dé oplossing, is de triplet: drie woonunits in één gebouw.

DE SOCIOLOGE

Sara Symoens: “Wonen in elkaars nabijheid werpt een dam op tegen vereenzaming
en doet de solidariteit tussen gezinnen en generaties toenemen.”

“De laatste decennia kende onze samenleving enkele belangrijke demografische verschuivingen”, vertelt sociologe Sara Symoens. “Om te beginnen bestaat de bevolking vandaag uit een proportioneel grote groep oudere, maar nog vrij actieve mannen en vrouwen. Vlaanderen is met andere woorden aan het vergrijzen. Momenteel maken 65-plussers 19 % van onze samenleving uit, maar tegen 2060 loopt dat waarschijnlijk op tot 27,5 %.1” “Daarnaast zijn de huishoudens ook opmerkelijk kleiner geworden en is er een grote diversiteit aan nieuwe gezinsvormen  ontstaan. Alleen wonen en ongehuwd samenwonen lijkt intussen ingeburgerd, maar ook het aantal echtscheidingen is aanzienlijk toegenomen. In België ondertekenen elk jaar zo’n 60 000 mensen hun echtscheiding, wat een verdrievoudiging betekent ten opzichte van de jaren zeventig. op dit ogenblik zijn in Vlaanderen ongeveer 16 % van de mannen en 18 % van de vrouwen single en tellen we meer dan 300 000 eenoudergezinnen, wat neerkomt op 13 % van alle huishoudens.2

Uitdagingen

Al die demografische veranderingen dagen onze visie op architectuur en wonen uit. Sara Symoens: “ook al is het traditionele gezin niet langer de dominante gezinsvorm, onze woningmarkt blijft er wel nog op afgestemd. Bovendien doet de versplintering van de huishoudens de vraag naar huizen nog stijgen. Gewoon nieuwe gronden aansnijden is geen oplossing: een bouwcultuur waarbij alle open ruimtes worden ingepalmd, is intussen onhoudbaar gebleken. Het groeiende ecologisch bewustzijn dwingt ons bovendien anders te gaan denken over wonen in de toekomst.” Vaak ook vormt het hoge prijskaartje van een eigen woning een struikelblok. “Wonen kost veel geld, en die prijs lijkt alleen maar te stijgen. In combinatie met de financieel onzekere periode van vandaag leidt dat ertoe dat veel mensen vaak twee tot drie keer nadenken over grote uitgaven.”

Sociaal versus individueel

Ondanks al die uitdagingen, zijn er weinig alternatieven voor de gezinswoning. “Veel mensen voelen maar weinig voor de klassieke appartementen”, legt Sara Symoens uit. “Hun ligging is soms minder gunstig, of ze combineren kleine kamers met weinig licht en weinig buitenruimte, zodat de bewoners het gevoel krijgen op elkaar geprangd te zitten. Bovendien kun je in een flat je eigenheid niet kwijt. Het individuele gaat als het ware verloren in het gemeenschappelijke, terwijl zelfexpressie net eigen is aan de tijdsgeest van vandaag.” Aan de andere kant hebben mensen ook nood aan contact. “In wezen zijn wij sociale dieren. We zijn bang om ons eenzaam te voelen. Een belangrijke groep die het meest risico loopt op eenzaamheid en depressie, zijn ouderen en alleenstaanden. Alleenstaande ouders krijgen bovendien vaak te maken met stress gelinkt aan de tijdsverdeling tussen werk en kinderen. Gevoelens van onveiligheid komen dan weer relatief vaker bij ouderen voor.”

Sociale steun

Op al dat soort uitdagingen bieden triplets een antwoord. “Wonen in een triplet brengt een gevoel van samenhorigheid mee en maakt op een ongedwongen manier contacten mogelijk”, vindt Sara Symoens. “En doordat geen enkele ruimte echt gedeeld wordt, blijft de kans op discussies beperkt. Daarnaast komen triplets ook tegemoet aan de groeiende nood aan sociale steun. Wonen in elkaars nabijheid helpt een dam opwerpen tegen vereenzaming en doet de solidariteit tussen gezinnen en generaties toenemen. Als een van de bewoners afwezig is bijvoorbeeld, kunnen de anderen een oogje in het zeil houden. De bewoners kunnen ook bij elkaar inspringen als oppas, of ze kunnen gewoon kleine inspanningen delen. Vooral voor singles en alleenstaande ouders betekent wonen in een triplet dan een grote meerwaarde.” “om gelijkaardige redenen bieden triplets heel wat voordelen voor de groeiende groep ouderen en voor familieleden met een handicap. Fysieke nabijheid zorgt voor meer sociale controle en maakt hulp eenvoudiger. Verhuizen naar zorginstellingen kan op die manier vaak uitgesteld worden. Dat alles maakt dat triplets wellicht dé woonvorm van de toekomst zijn. Ze bieden niet alleen meerwaarde voor het individu, maar ook voor de buurt en de samenleving als geheel.”

(1)(2)Cijfers van de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (ADSEI).

DE ARCHITECT

Benny Govaert: “Triplets zijn ecologisch veel meer verantwoord dan eengezinswoningen. In de toekomst zal dat ecologisch aspect alleen maar aan belang winnen.”

Het vooruitstrevende woonproject Light Falls in Melle kwam al enkele keren in de pers vanwege zijn veelzijdige woontypologieën en zijn groene ligging in de Gentse stadsrand. Het onderliggende idee bij het project: niet het aantal vierkante meter bepaalt of een ruimte al dan niet aangenaam is om in te wonen, maar de hoeveelheid natuurlijk licht dat er binnenstroomt. Licht, groen en luxe zijn dan ook de kernwoorden die dit project typeren. Light Falls is een ontwerp van de architecten Benny Govaert en Damiaan Vanhoutte, voorstanders van de nieuwe woonvorm. “Triplets bieden de voordelen van collectief wonen, zonder dat je moet inboeten op het vlak van privacy”, vindt Benny Govaert. “Bij triplets worden telkens drie lofts bij elkaar gebracht in één gebouw. De eigenaars delen de funderingen, de muren en het dak en de grond. De lofts kun je volledig van elkaar isoleren zodat ze ruimte bieden voor drie verschillende gezinnen, maar ze kunnen ook in elkaar lopen.”

Flexibel concept

“Het concept biedt tal van perspectieven. Zo zijn triplets ideaal voor mensen met een hulpbehoevende moeder of vader, of voor ouders die hun kind met een handicap zelfstandig willen laten wonen, maar toch nog graag een oogje in het zeil houden. Ze zijn ook handig voor mensen met een groot gezin die, als de kinderen eenmaal het huis uit zijn, één of twee lofts willen verhuren. op die manier blijven ze niet zitten met een té groot huis en genieten ze een extra inkomen. Triplets zijn tot slot ecologisch veel meer verantwoord dan eengezinswoningen. En in de toekomst zal dat ecologische aspect alleen maar aan belang winnen.”

DE PROJECTONTWIKKELAAR

Anton Gonnissen: “Triplets laten je toe om op een duurzame manier de behoefte aan woonmogelijkheden in te vullen, zonder het individuele karakter van de huizen te verliezen.”

“De huizenmarkt in België is markant duurder geworden in het laatste decennium”, weet projectontwikkelaar Anton Gonnissen. “Om dat te verklaren wordt vaak met de vinger gewezen naar de handelaars in onroerend goed; de ontwikkelaars dus. Ten onrechte. De prijzen van de gebouwen ‘de stenen’ zoals dat in het vak heet zijn in verhouding tot de grondwaarde maar minimaal gestegen. Het is de prijs van de grond die het leeuwendeel van de stijging verklaart. Een gegeven waar projectontwikkelaars evengoed het slachtoffer van zijn.”

“Veel ondernemers streven daarom naar oplossingen die aansluiten bij de financiële mogelijkheden van mensen op zoek naar een woning. oplossingen die inspelen op nieuwe trends en vereisten, zoals de nieuwe ventilatienormen, de vraag naar bijna-energieneutrale woningen of de nieuwe wet op de mede-eigendom die het beheer van flatgebouwen complexer maakt en de gemeenschappelijke kosten doet oplopen. Allemaal ontwikkelingen die het bouwen van betaalbare woningen verder onder druk zetten.”

Wel de lusten, niet de lasten.

Gelukkig bieden de triplets soelaas. Anton Gonnissen: “Het concept van drie woningen in één gebouw laat je toe om op kwalitatieve en duurzame manier de behoefte aan woonmogelijkheden in te vullen, zonder dat je het individuele karakter van de huizen verliest. Drie gezinnen delen de lasten, maar hebben niet het gevoel dat ze ook de lusten moeten delen. op die manier ontstaat een ideale situatie. Dat het model van drie woningen in één gebouw ook nog eens geschikt is voor ontelbare situaties waarin mensen gescheiden kunnen ‘samenwonen’ een concept dat kan toegepast worden voor alle mogelijke familievariaties die vandaag in de samenleving voorkomen is een niet te onderschatten meerwaarde van het concept.”

“Het enige probleem dat nog overblijft, is de overheid overtuigen van de mogelijkheden van triplets. De bewindmakers zitten nog vastgeroest in het klassieke verkavelingsconcept, met strikte regels die ze niet graag prijsgeven. Maar het zijn precies die oude regels die het bedroevende straatbeeld hebben opgeleverd en ons naar dit point of no return hebben gebracht. Hier is moed en inzicht nodig, want de werkelijkheid haalt uiteindelijk altijd de twijfel in. In het geval van de triplet zou dat sneller het geval kunnen zijn dan eerst gedacht.”

En wat zegt de wet?

Het concept van de triplet heeft op juridisch vlak verschillende verrassende en hedendaagse voordelen. Zo wordt de prijs van de grond waarop het gebouw staat verdeeld onder de drie eigenaars. Bovendien kun je, om de eigendom juridisch op te splitsen in drie eenheden, werken met een vereenvoudigde basisakte1. Je moet dus niet betalen voor een ingewikkelde en uitgebreide akte kosten die eigenaars vaak niet voorzien en als veel te hoog ervaren. ook de kosten voor het beheer blijven laag, want er is geen lift nodig. Dat beheer moet bovendien niet noodzakelijk uitbesteed worden aan een derde (lees: syndicus), maar kan evengoed worden waargenomen door een medebewoner. Tot slot zijn er altijd drie juridisch onderscheiden entiteiten, wat de verkoop of verhuur in de toekomst perfect mogelijk maakt.

(1) Notariële akte waarin het eigendomsrecht van de onderscheiden delen in een appartementsgebouw wordt vastgelegd. De akte regelt zo de rechten van de eigenaars van de onderscheiden verdiepingen.

Publicatie uit ABSOLUUT 8 Magazine.

gerelateerde berichten